به نام خدای خوبم

از زمانی که دانشجو شده ام، رفت و آمدم در شهر بیشتر شده و آدم های زیادی را می بینم. فقط آدم ها را نمی بینم که از کنارم رد می شوند؛ من رفتارهایشان را تماشا می کنم. نگاه هایشان را. نگاه هایی که هر کدام یک معنایی دارند. صدای نگاهشان را می شنوم. حرف های ناگفته ای که در نگاهشان نهفته است. حرف هایی از جنس نفرت، غرور، لجبازی، خودخواهی... . (این نوشته راجع به رفتارهایی است که به نظر من درست نیست. نفرت درست نیست. غرور بیش از حد درست نیست. لجبازی درست نیست. خودخواهی درست نیست. برای همین است که در این نوشته از عشق و دوستی حرفی نزده ام). مدت ها بود که با خودم فکر می کردم این همه تمدن و فرهنگ غنی که می گویند ایرانی ها دارند، کجاست؟ منفی نگاه نمی کنم. بسیارند کسانی که دیده ام و می شناسم که فرهنگی را که لیاقت یک انسان است به حد اعلا دارند و آن را در رفتار و کردارشان می توان فهمید و البته که فیلم بازی نمی کنند. در ذره ذره وجودشان این قدر دانستن ارزش انسانیت جریان دارد. و نه تنها برای خودشان، که برای تمام انسان های اطرافشان این ارزش و احترام را قائلند. اما آنچه که مدت هاست ذهن مرا درگیر کرده و جواب درست و حسابی برای آن پیدا نمی کنم، آن دسته از آدم هایی اند که نه قدر انسان بودن خودشان را می دانند، نه به ارزش وجودی شان توجه می کنند، نه به اطرافیانشان کاری دارند، نه ارزشی و احترامی برایشان قائل اند، نه رفتار در جمع را بلدند،... کسانی را می گویم که در خیابان راه می روند و هر وقت دلشان خواست آب دهانشان را روی زمین پرت می کنند. بدون توجه به اینکه این یکی از چندش آورترین صحنه ها برای کسی است که بعد از او از همان مسیر رد می شود. در مسیر دانشگاهم، چند دقیقه ای پیاده می روم. نگاهم رو به زمین است. (دانشگاهم در منطقه بدی نیست که این رفتارها برایش قابل تصورتر باشد) هر روز بلا استثنا با این صحنه مواجه می شوم و هر روز به این فکر می کنم که چرا مردم باید اینطور رفتار کنند؟ چرا کمی به دیگران توجه نمی کنند؟ چرا متوجه نیستند که این رفتار که شاید برایشان خیلی عادی جلوه می کند، موجب ناراحتی و مزاحمت دیگران است؟

... کسانی را می گویم که وقتی در خیابان، یا روی پل عابر از کنارشان رد می شوم، و مدت زمانش یک ثانیه هم طول نمی کشد، بوی عرقشان حالم را بد می کند. هوا گرم است، درست. پس چرا همه بوی عرق نمی دهند؟ مگر نه اینکه دین من به پاکیزگی سفارش کرده؟ مگر نه اینکه با تمیز بودن، اول به خودمان احترام می گذاریم و احساس خیلی بهتری نسبت به خودمان پیدا می کنیم؟ مگر نه اینکه با پاکیزه بودن، به دیگرانی که از کنارشان رد می شویم، دیگرانی که با آنها زندگی می کنیم، احترام می گذاریم؟

... کسانی را می گویم که وقتی من که یک دخترم، کنار یک خانم دیگر در تاکسی می نشینم و بعد از من یک مرد سوار تاکسی می شود، آن خانم به خودش زحمت نمی دهد که کمی جمع و جورتر بنشیند که بلکه من کمی راحت باشم. که آن مرد بیچاره به در نچسبد که مبادا مرا ناراحت کند. چرا این خانم ها حتی حاضر نیستند که کمی پایشان را آن طرف تر بکشند که من مجبور نباشم کل مسیر پایم را روی بلندی وسط ماشین نگه دارم و با هر پیچی، پرت شوم.

چرا مردم برای اینکه در تاکسی جلو بنشینند، فقط برای اینکه در تاکسی جلو بنشینند، نگاه های خشم آلود به هم می کنند و از آن ته خیابان درصددند که از همه جلو بزنند تا صندلی جلو را به دست آورند. در هر تاکسی 4 نفر مسافر می نشیند. همه هم به صف می ایستند تا تاکسی بیاید. اما نمی دانم چرا وقتی فقط 4 نفر در صف باقی مانده اند و قطعاً هم همه جای نشستن پیدا می کنند، نفر چهارم که اتفاقاً همین الآن رسیده، بدون احترام به سه نفر جلویی که به ترتیب زودتر آمدنشان حق انتخاب  بیشتری برای نشستن روی صندلی ها دارند، از همه جلو می زند، که فقط جلو بنشیند؟

چرا ما مدت هاست که احترام و عشق و دوستی بین آدم ها را فراموش کرده ایم؟ چرا احساس خوبمان را فقط به خانواده و دوستانمان محدود کرده ایم؟ چرا آدم هایی را که نمی شناسیم، این همه غریبه می شماریم؟ نمی گویم به همه اعتماد کنیم؛ اصلاً. اما حداقل اگر صبح به صبح لبخند نمی زنیم، به همه اخم هم نکنیم.

مدت هاست این سوال ذهن مرا درگیر کرده که رفتارهای درست کجا و چه زمانی باید یاد داده می شدند یا این رفتارهای نادرست کجا و چه زمانی باید اصلاح می شدند؟ در خانواده؟ مدرسه؟ دانشگاه؟ جامعه؟ چه کسی مسئول است؟ اعضای خانواده؟ معلمان؟ اساتید؟ دوستان؟ یا همه ما؟

نوشته شده در پنجشنبه ۱ اردیبهشت ۱۳٩٠ساعت ۱۱:٤۱ ‎ق.ظ توسط مروارید نظرات () |